Słownik meblarski

Krzesło

Krzesło – krzasło (staropol.), stołek (staropol.), stolec (staropol.); mebel do siedzenia, ruchomy, jednoosobowy, przeważnie o konstrukcji szkieletowej, z oparciem, bez poręczy, zwykle na czterech nogach. Krzesło z poręczami nazywa się fotelem.

Krzesło a taboret

Pod względem konstrukcyjnym jest rozwinięciem taboretu, do którego dodano oparcie. Wszystkie krzesła wykonane są głównie jako konstrukcje szkieletowe, rzadko skrzyniowe.

Od XVI wieku następuje szybki i ciągły rozwój nowych konstrukcji, wykonanych z nowych materiałów i w nowej technologii. Rewolucją pod tym względem stały się konstrukcje krzeseł ze zgiętych elementów drewnianych oraz z rur stalowych, a także z tworzyw sztucznych. Nowością ostatnich lat, ze względu na zmianę sposobu siedzenia, stał się klękosiad.

Jakie są rodzaje krzeseł?

W zależności od konstrukcji i wykończenia krzesła mogą być twarde lub miękkie, mogą służyć tylko do siedzenia lub spełniać także inne funkcje np. krzesło-drabina, krzesło-klęcznik.

Nazwy krzeseł pochodzą np. od kształtu oparcia – krzesło wachlarzowe; od przeznaczenia – krzesło do czytania, krzesło kościelne, krzesło do obserwacji nieba; od nazwiska – krzesło Szekspirowskie, krzesło Cromwell; od miejscowości – krzesło gdańskie, hamburka.

Krzesło pozwoliło przyjąć siedzącemu sztywną, hieratyczną postawę, stając się symbolem władzy i autorytetu – tron. Znane jest we wszystkich kulturach od starożytności – klismos, solium.

Źródło: Grzeluk I. (1998), Słownik terminologiczny mebli, Ośrodek dokumentacji zabytków, Ministerstwo Kultury i Sztuki.